մայր և երեխա

ՀՂԻՈՒԹՅԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿ ՍԻՐՈ Եւ ՍԵՔՍԻ ՀԵՏ ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻՈՒԹՅՈՒՆԸ
Հղիության ժամանակ հատկապես ապագա հայրիկներին անհանգստացնում է սեքսի հնարավորությունը: Ինչպես է փոխվում հղիության ժամանակ կնոջ սեքսուալությունը: Կարելի է արդյոք սիրով զբաղվել ապագա մայրիկի հետ, և սիրո որ դիրքերն են նախընտրելի:

Եթե հղիությունն ընթանում է նորմալ, ապա սեռական հարաբերություններից ամբողջությամբ հրաժարվել չարժե: Շատ հղի կանայք հղիության ժամանակ ավելի մեծ զգայունությամբ և ցանկությամբ են համակվում: Կա կարծիք, որ արու զավակի սպասող կանայք վերապրում են սեռական բուռն ցանկություններ:

Հղի կինը դառնում է ավելի սեքսուալ, քանի որ այլևս չի մտածում հակաբեղմնավորման մասին: Բացի այդ, հորմոնալ փոփոխությունները դարձնում են նրան ավելի զգայուն և հուզական: Նրա բոլոր զգացողությունները, այդ թվում նաև սեռական, դառնում են առավել վառ և զգացմունքային:

Ֆիզիոլոգիայի տեսանկյունից հղիության ընթացքում ընդգծված զգացմունքայնությունը բացատրվում է դեպի կոնքը արյան հոսքի մեծացմամբ, արգանդի և հեշտոցի լայնացմամբ, ինչպես նաև ծլիկի չափերի մեծացմամբ: Զարմանալի չէ, որ որոշ կանայք առաջին անգամ օրգազմ վերապրում են հղիության ժամանակ, իսկ մյուսները հղիության ժամանակ հասնում են զգացումների գագաթնակետին:

Այս ամենն արդիական է, եթե հղի կինն իրեն լավ է զգում, և հղիությունն ընթանում է առանց բարդությունների: Հաճախ հղիության առաջին եռամսյակի ընթացքում կնոջ ինքանզգացողությունը վատանում, այդ պատճառով հաճախ լսում ենք, որ հղիության առաջին 3 ամիսների ընթացքում պետք է մոռանալ սեռական կյանքի մասին:

Ամեն դեպքում, նախքան սեռական կյանքով ապրելը հղի կանայք պետք է խորհրդակցեն հղիությունը վերահսկող բժշկի հետ: Քանի որ իրականում գոյություն ունեն մի շարք հակացուցումներ:
Իսկ ծննդաբերությունից անմիջապես առաջ խորհուրդ է տրվում զբաղվել սեքսով: Սպերմատոզոիդները պարունակում են այն հորմոնը, որը ներարկում են երկունքը խթանելու համար: Պտղի համար նույնիսկ սեռական ակտիվ հարաբերությունները վնասակար չեն, քանի որ այն կատարյալ պաշտպանություն ունի: Իսկ մոր երանությունն ու ուրախությունը միայն դրական ազդեցություն ունեն պտղի վրա:

Սիրեք միմյանց և հիշեք, որ երջանիկ երեխաներ ծնվում են միայն երջանիկ ծնողներից:

ԵՐԵԽԱՅԻ ՃԻՇՏ ԿՐԾՔՈՎ ԿԵՐԱԿՐՄԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄՆ ՈՒ ՁԵւԵՐԸ

Երեխայի ճիշտ և ռացիոնալ կերակրումը շատ կարևոր է նրա հետագա նորմալ ֆիզիկական և հոգեկան զարգացման համար:Մինչև 6 ամսեկան երեխաներին խորհուրդ է տրվում կերակրել բացառապես կրծքի կաթով:Այն լավ է անդրադառնում ոչ միայն մանկիկի , այլև մոր հետագա առողջության վրա:Այսպես, երբ երեխան ծծում է կուրծքը մոր մոտ արտադրվում է հատուկ հորմոնալ նյութ `օքսիտոցին, որի ազդեցության տակ հղիության ընթացքում մեծացած արգանդը սկսում է կծկվել`կանխելով արյունահոսության առաջացումը և օգնում վերադառնալ նախկին դիրքին և չափսերին:Կրծքով կերակրող մայրերը ավելի հազվադեպ են հիվանդանում կաթնագեղձերի և ձվարանների քաղցկեղով:

Կրծքով կերակրվող երեխան հիվանդությունների նկատմամբ դառնում է անընկալունակ և ավելի քիչ է ունենում ստամոքսի խանգարումներ,ալերգիա, ռախիտ, իսկ հետագայում արդեն ճարպակալում , շաքարային դիաբետ,ասթմա:Այն իր մեջ պարունակող հատուկ նյութերի և բջիջների (իմունոգլոբուլիններ,լիզոցիմ) օգնությամբ պաշտպանում է երեխային վարակներից :Կրծքով կերակրվող երեխան ավելի լավ մտավոր զարգացում է ունենում:Կրծքով կերակրումը նվազեցնում է ատամների սխալ կազմավորման, վատ տեսողության հավանականությունը:

Կովի կաթը երբեք չի կարող փոխարինել մայրականին, քանի որ նրանց մեջ տարբեր է հիմնական սննդանյութերի`սպիտակուցների,ճարպերի ,ածխաջրերի հարաբերությունը:Մայրական կաթի սպիտակուցներն ավելի հեշտ են մարսվում և իրենց կառուցվածքով համապատասխանում են երեխայի օրգանիզմի պահանջներին: Ճարպերը կարևոր են երեխայի ուղեղի զարգացման համար:Կնոջ կաթը պարունակում է այնպիսի ածխաջրատներ (բետա-լակտոզա),որը արգելակում է աղիքային ցուպիկի աճը:Մինչդեռ կովի կաթի շաքարային բաղադրամասը (ալֆա-լակտոզան) նպաստավոր միջավայր է ստեղծում այդ ցուպիկի աճման համար;Այդ պատճառով կովի կաթով սնվող երեխաները ավելի հաճախ են հիվանդանում ստամոքսաղիքային սուր խանգարումներով:

Մայրական կաթը հարուստ է ֆերմենտներով, որոնք նպաստում են սննդի յուրացմանը ,քանի որ երեխայի մարսողական օրգանները ի վիճակի չեն անելու այդ:

Պակաս նշանակություն չունեն հանքային աղերը,վիտամինները,որոնց քանակական և որակական կազմն ամբողջովին համապատասխանում են երեխայի պահանջներին:Հետազոտությունները ցույց են տվել ,որ մոր կաթը ունի յուրահատուկ մի հատկություն ևս, այն համապատասխանում է հենց իր երեխայի անհատական պահաջներին:Մայրական ոչ մի կաթ իր նմանը չունի:

Հնում կրծքի կաթին անվանում էին սպիտակ արյուն, քանի որ կրծքի կաթի մի կաթիլի մեջ հարյուրավոր արյան սպիտակ գնդիկներ` լեյկոցիտներ կան ,որոնք աղիքներում քայքայում են վնասակար միկրոբները:

Չի կարելի հաշվի չառնել նաև այն փաստը ,որ մորից երեխան ստանում է շատ ավելի ստերիլ կաթ ,որի ջերմաստիճանը համապատասխանում է երեխայի ջերմաստիճանին: Փաստորեն կրծքով կերակրելը խնայում է և ժամանակ և նյութական միջոցներ:

Կրծքի կաթով կերակրվող երեխաները ավելի են բավարարում ծծելու պահանջը:

Սակայն սրանով չեն սահմանափակվում մայրական կաթի առավելությունները :Կրծքով կերակրման ժամանակ մոր և մանկիկի միջև առաջանում է հոգեկան և զգացմունքային կապ:Մայրը արագ է դուրս գալիս ետ ծննդյան դեպրեսիայից , իսկ երեխաները հետագայում լինում են ավելի հանգիստ և հավասարակշռված:

Միայն մայրը իր երեխային կարող է տալ այն, ինչ աշխարհում ոչ ոք չի կարող:
Օգտակար խորհուրդներ կրծքով կերակրման ժամանակ
Նորածին երեխային կերակրեք ըստ պահանջի, երբ կամենա,իսկ 2-3 ամսից հետո աշխատեք, որ կերակրումների միջև եղած ընդմիջումը լինի 3-4 ժամ:
Սովորոբար ծննդաբերությունից մեկ երկու օր անց կրծքերը ուռչում են,պրկվում :Կերակրելուց առաջ մի փոքր կթեք, որպեսզի երեխան կարողանա հեշտ բռնել այն:
Կերակրումից առաջ օճառով լվացեք ձեր ձեռքերը:վացեք նաև պտուկը,անմիջապես պտուկին օճառ մի քսեք, այն կարող է հեռացնել բնական ճարպերը, որոնք պաշտպանում են վարակներից և նպաստում մաշկի առողջ լինելուն: Կթեք մի քանի կաթիլ, որ խուսափեք արտաքին միջավայրի մանրէներից:Հարմար դիրք ընտրեք և սկսեք կերակրել:Ուշադիր եղեք, որ երեխան կարողանա քթով հանգիստ շնչել:
Օգնեք երեխային գտնել պտուկը` մատով հպվելով նրա այտին, իսկ եթե այդ խորամանկությունը չօգնի մի քանի կաթիլ կաթ կաթեցրեք նրա բերանի մեջ:
Ուշադիր եղեք, որ երեխան ծծելիս բերանն առնի ոչ միայն պտուկը , այլև ամբողջ պտուկամերձ շրջանը:Այլապես նա ծամելով պտուկը կարող է վնասել ձեզ:Ինչպես նաև չի սեղմի կաթնածորաններին և կաթ չի ստանա, որն էլ կհանգեցնի կաթնարտադրության նվազման:
Յուրաքանչյուր կերակրման ժամանակ երեխային տվեք միայն մեկ կուրծքը և հանգիստ սպասեք որ նա ամբողջովին դատարկի այն:Եթե երեխան կշտացել է, իսկ կրծքում դեռ կաթ կա, կթեք այն:Եթե կերակրումից հետո կաթի ավելցուկ մնա , ապա հաջորդ անգամ կաթնագեղձը ավելի քիչ կաթ կարտադրի:Եվ հետո առաջնային կաթը ավելի ջրիկ է և շատ լակտոզա է պարունակում, երկրորդային կաթն ավելի ճարպոտ է, եթե երեխան ամողջ կաթը չուտի , հաջորդ անգամ նրան բաժին կնգնի դարձյալ առաջնային կաթը, որն էլ կհանգեցնի գազերի առաջացմանը:
Եթե երեխան դանդաղ է ուտում, կեսից քնում է` ձեռք տվեք քիթիկին,կամ շոյեք ականջը:
Սովորաբար երեխան կուրծքը դատարկում է 10-15 րոպեում:Երբեմն շարունակում է ծծել` բավարարելու համար ծծելու պահանջը:Երեխային կրծքի մոտ 30 րոպեից ավել մի պահեք, որպեսզի պտուկի վրա ճաքեր չառաջանան:
Որպեսզի ճաքեր չառաջանան կերակրելուց հետո չորցրեք պտուկը:
Ուտելուց երեխան օդ է կուլ տալիս, դրա համար կերակրելուց անմիջապես հետո մի պառկեցրեք:Պահեք նրան ուղղահայաց,թեթև շոյելով նրա մեջքը և սպասեք որ գղտա:
Եթե կերակրումների ընդմիջումներին կաթը հոսում է , օգտագործեք միջադիրներ և շուտ-շուտ փոխեք դրանք:
Խուսափեք գիշերը պառկած կերակրելուց , չէ որ աննկատ կարող եք քնել և խեղդել երեխային:
Նորածին երեխային կրծքի կաթից բացի այլ հեղուկ մի տվեք,բացառապես բժշկական առումով ցուցված դեպքերի:Կրծքի կաթը պարունակում է այնքան ջուր,որքան անհրաժեշտ է երեխային ,նույնիսկ ամենաշոգ և ամենաչոր եղանակին:Կրծքի կաթում պարունակվող ջուրը երեխայի օրգանիզմում ավելի լավ են ներծծվում,քան ցանկացած այլ հեղուկ:Դրանք նույնիսկ կարող են վնասել փոքրիկին:
Խուսափեք ալկոհոլից և ծխախոտից:Ալկոհոլը և նիկոտինը անմիջապես անցնում են արյան մեջ:Դեղահաբ ընդունելուց առաջ խորհրդաքցեք բժշկի հետ:
Եթե ինչ-ինչ պատճառներով ձեր կաթը քչացել է մի հուսահատվեք և շարունակեք երեխային մոտեցնել կրծքին:Կաթի ավելացման համար խորհուրդ է տրվում օգտագործել սև և սպիտակ բրինձ,լոբի,խաշած ոսպ,բոված կտավհատ,քնջութ,ձուկ,մասուր,խնձոր,ընկույզ,գազար,չամիչ,կաղամբ,անիսոնից,սամիթի սերմերից պատրաստած թուրմ,ինչպես նաև յոդացված աղ:
Շատ հեղուկներ օգտագործեք,օրվա մեջ մոտ 2-3 լիտր:Հեղուկը խմեք ուտելուց 2-3 ժամ հետո, կամ առաջ:
Կաթի որակի բարձրացման համար անկախ տարվա եղանակից օգտագօրծեք մրգեր և բանջարեղեն,իհարկե քաղցած ժամանակ:
Հիշեք որ եթե կինը մայրացել է, ապա նա կարող է իր երեխայի համար անհրաժեշտ կաթ արտադրել:
Խուսափեք կծու, թթու, սխտոր և սոխ շատ օգտագործելուց, այն կարող է փոխել :
Ձեր հոգեկան ու նյարդային վիճակը ուժեղ ազդեցություն է թողնում կաթնագեղձերի գործունեության վրա:Ձեր տրամադրությունն ազդում է կաթի քանակի վրա, ուստի աշխատեք հանգիստ լինել,խուսափեք հուզումներից և ավելորդ հոգսերից:Քնեք առնվազն 8 ժամ:
Ծննդաբերության առաջին շաբաթներին հնարավոր են կաթնագեղձերի կոշտացում, քանի որ կաթը առատ է,իսկ երեխան թույլ է և չի հասցնում ծծել:Օգտագործեք կթիչ սարք,որպեսզի այն հետագայում մաստիտի չվերածվի:

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԵՎ ՀՈՒԶԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ ՆՈՐԱԾՆՈՒԹՅԱՆ ՇՐՋԱՆՈՒՄ
երեխաԵրեխաները ծնված օրից համարվում են սոցիալական էակներ: Այդ առումով շատ կարևոր է վաղ տարիքում երեխաների սոցիալական և հուզական հարաբերությունների զարգացումը: Երեխայի հուզական վիճակը և շրջապատի հետ փոխհարաբերությունները մեծ ազդեցություն են ունենում ճանաչողական գործընթացի վրա:

Վաղ տարիքի հուզական և սոցիալական զարգացման տեսությունները

Հոգեբանները մեծ նշանակություն են տալիս երեխայի և իրեն խնամող մարդկանց միջև եղած փոխհարաբերություններին: Որոշ ուսումնասիրողներ նշում են, որ երեխայի վարքի ձևավորման գործում նշանակություն ունեն հաճույքի և ցավի զգացումները: Նրանք գտնում են, որ նորածինների մոտ դրական հույզեր են առաջանում այն մարդկանց նկատմամբ, որոնք հաճախ բավարարում են իրենց պահանջմունքները, օգնում են հաղթահարել քաղցը, ցուրտը, մեղմացնում են ցավը:
Հոգեվերլուծական տեսություն: Ըստ Ֆրյոդի կոնցեպցիայի՝ նորածնի և ծնողների միջև փոխհարաբերությունները հիմնված են այն փաստի վրա, որ նորածինը ի ծնե ունի կենսաբանական բնազդներ, որոնք պետք է բավարարել: Ֆրոյդը պնդում էր, որ քանի դեռ նորածնի ամենակարևոր պահանջմունքները կապված են սնվելու հետ, երեխայի ուշադրությունը կենտրոնանում է այն բավարարողի վրա: Նրա կարծիքով՝ պահանջմունքների ոչ լիարժեք բավարարումը արգելակում է հաջորդ փուլերում երեխայի զարգացումը, քանի որ կարող է առաջանալ ֆիքսացիա:
Նորածնի զարգացման երկրորդ փուլը Ֆրոյդն անվանել է անալ շրջան: Ֆրոյդի տեսության հետ կապված հետագա ուսումնասիրությունները հաստատել են նորածնության շրջանում մոր և երեխայի փոխհարաբերությունների կարևորությունը (Էյնսվորտ՝ 1978, Բոուլբի՝ 1969, Էրիկսոն՝ 1963): Սակայն գիտնականները ընդգծում էին ոչ թե կենսաբանական ֆունկցիաները, որոնք կապված են սնվելու կամ զուգարանից օգտվելու հետ, այլ երեխայի մասին հոգատարության հոգեբանական հետևանքները:
Սոցիալական ուսմունքի տեսություն: Հաջորդ տեսությունը ներկայացնում են բիհեյվիորիստները, որոնք ենթադրում էին, որ քաղցը, ցավը, ծարավը հիմնականում գրգռիչներ են, որոնք երեխային դրդում են գործողության, բայց չէին ընդունում "լիբիդո" հասկացության նշանակությունը, քանի որ այն հնարավոր չէ չափել: Այն ամենը, ինչը բավարարում է ֆիզիոլոգիական պահանջները, նրանք կոչեցին առաջնային ամրապնդում, իսկ այն, ինչն ուղեկցում է պահանջմունքների բավարարմանը, կոչեցին երկրորդային ամրապնդում:
Էթոլոգիա: Եվրոպացի բնագետները գտնում էին, որ անհրաժեշտ է կենդանիներին ուսումնասիրել բնական պայմաններում՝ ի տարբերություն բիհեյվիորիստների, որոնք հիմնվում էին խիստ վերահսկվող լաբորատոր պայմաններում անցկացվող ուսումնասիրությունների վրա: Էթոլոգների կարծիքով՝ յուրաքանչյուր կենդանական տեսակ ծնվում է՝ ունենալով գործողությունների ֆիքսված հաջորդականություն: Որոշ գործողությունների ֆիքսված հաջորդականություններ դրսևորվում են կենդանիների զարգացման սահմանափակ ժամանակահատվածում, որը կոչվում է կրիտիկական կամ սենզիտիվ շրջան: Օրինակ՝ բադերի մոտ անմիջապես ծնվելուց հետո առաջանում է գործողությունների ֆիքսված հաջորդականություն՝ կապված տպավորման հետ: Նորածին բադիկները պատրաստ են հետևել առաջին անգամ տեսած շարժվող օբյեկտին: Եթե այդ օբյեկտը իրենց մայրն է, բադիկները կհետևեն նրան, վտանգի դեպքում կմոտենան նրան: Բայց եթե տպավորման կրիտիկական շրջանում բադիկները տեսնում են այլ շարժվող օբյեկտ, օրինակ՝ մարդ, ապա կհետևեն նրան, այլ ոչ թե մորը:
Մոր և նորածնի փոխհարաբերությունների հիմնական արդյունքը Բոուլբին համարում է երեխայի մոտ հուզական կապվածության առաջացումը:
Այսպիսով` բոլոր երեք տեսությունները հատուկ ուշադրություն են դարձնում երեխայի և մոր ու այլ հարազատների միջև հարաբերություններին՝ այդ հարաբերությունները համարելով վաղ տարիքում սոցիալական և հուզական զարգացման հիմք:

ԸՆՏԱՆԻՔԸ ԵՐԵԽԱՅԻ ԿՅԱՆՔՈՒՄ
Դաստիարակությունը ամեն մի հասարակության կարևորագույն ֆունկցիան է: Դաստիարակությունն ընդունված է անվանել մարդու հարմարումը գոյության պայմաններին: Դաստիարակության հիմնական նպատակը նոր ծնված երեխայի անձի ձևավորումն ու նրա հետագա զարգացումն է:
Երեխան ծնվելով ընկնում է իր համար բոլորովին այլ, դժվարություններով լի մի աշխարհ, որտեղ նրա հիմնական ու առաջին սյունը ընտանիքն է: Երեխան, աչքերը բացելով, տեսնում է իր ծնողներին, շփվում նրանց հետ: Ծնողների վաղ ներգործությունները, որոնք նույնիսկ կարող են չգիտակցվել երեխայի կողմից, ազդում են նրա հետագա զարգացման վրա: Առհասարակ, դաստիարակչական ներգործությունների արդյունավետությունը կախված է ծնողների միջև առկա փոխհարաբերություններից, ընտանիքի կյանքի ձևից, "առողջությունից", բարեհաջողությունից, նրա երջանիկ մթնոլորտից:
Ընտանիքում են դրվում երեխայի բարոյական, գեղագիտական, տնտեսագիտական դաստիարակության հիմքերը: Երեխայի համար ընտանիքը պատրաստի օրինակ է սեփական կյանքը կառուցելու համար: Նա, աչքերը բացելով, տեսնում է իր ընտանիքը, նրա ավանդույթները, հարաբերություններն ու դրվածքը, ուստի ճիշտ է այստեղ հիշել այն արտահայտությունը, թե յուրաքանչյուր երեխա իր ընտանիքի հայելին է, և ծնողներն են պատասխանատու երեխայի հետագա ողջ կյանքի համար: Ծնողները շատ դեպքերում կարող են նույնիսկ չնկատել, որ իրենց ամեն խոսքով, վարք ու բարքով օրինակ են ծառայում իրենց երեխաների համար: Երեխան ամենից առաջ իր ընտանիքում է տեսնում բարեսրտության, ուշադրության, քնքշանքի, ծերերի, երեխաների ու թույլերի նկատմամբ խղճահարության ու փոխօգնության զգացումների արմատները: Երեխան յուրացնում է ընտանեկան ավանդույթներն ու սովորույթները, նախապատրաստվում է հետագա աշխատանքային գործունեությանը: Սկսած 4–5 տարեկանից՝ երեխան պետք է մշտական պարտականություններ ունենա տանը. սա շատ մեծ կարևորություն ունի երեխայի անձի զարգացման գործում: Ընտանեկան աշխատանքում դաստիարակվում են այնպիսի որակներ, ինչպիսիք են դասավորվածությունը, պատասխանատվությունը, աշխատասիրությունը և այլն: Երեխայի մասնակցությունը տան մաքրության գործում երեխայի մոտ ձևավորում է մաքրասիրություն: Ընտանեկան դաստիարակությունը նպաստում է երեխայի մոտ ձեռներեցության, տնտեսվարության, հաշվենկատության, ինչպես նաև ինքնուրույնության, անկախության, ինքնասպասարկման կարողությունների ձեռքբերմանը և նպաստում է երեխայի արագ աճին:

ԾՆՈՂԻ ԴԱՍՏԻԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ՈՃԸ
Ժամանակակից հոգեբանության մեջ այսօր դասակարգում են ծնողական դաստիարակության 3 հիմնական խմբեր` ավտորիտար, հանդուրժողական և ավտորիտատիվ:
Այն ծնողները, որոնք հակված են ավտորիտար դաստիարակչական մեթոդին սովորաբար ջղային են, դժգոհ, իշխող, կոպիտ, սահմանափակ են արտահայտում իրենց հույզերը: Նման ծնողի համար երեխային գրկելը, համբուրելը, գովասանքի խոսքեր ասելը` լրացուցիչ ճոխություն է և անընդունելի: Նման հարաբերություններում ծնողը միտ ճիշտ է, իսկ երեխան միշտ պետք է ենթարկվող լինի: Այսպիսի դաստիարակչական մեթոդներ կիրառող ծնողների երեխաները սովորաբար լինում են ըմբոստ, վախկոտ, ջղային, դժբախտ և հեշտությամբ են հասակակիցների ազդեցության տակ ընկնում: Նման դաստիարակության արդյունքում տուժում են երեխա-ծնող հարաբերությունները, անխուսափելի են վեճերը:
Դաստիարակչական երկրորդ ոճը հանդուրժողականն է: Նման ծնողները ջերմ են և հուզական, բայց շատ սահմանափակ հսկողությամբ, քիչ են մասնակցում երեխայի կյանքին և հեշտությամբ տեղի տալիս երեխայի քմահաճույքներին: Այս ծնողը առավել շահագրգռված է, որ երեխայի հետ չհակադրվի և չվիճաբանի: Նման ընտանիքներում մեծացող երեխաները լինում են անհանգիստ,կարծում են թե ծնողները չեն հոգում իրենց մասին, թելադրում են ծնողներին իրենց կամքր և թերահավատությամբ են վերաբերվում նրանց:"Ժամանակակից" ընտանիքներում այսօր շատ հաճախ ենք հանդիպում այս երևույթին, երբ մայրը, կամ հայրը գրեթե չեն մասնակցում երեխայի առօրյային: Իհարկե, նման դեպքերում օգնության են գալիս դայակը, տատիկները կամ որևէ կրթական համալիր, բայց արդյունքում երեխան մնում է անտեսված, ունենում է ինքնավստահության պակաս, իսկ երբեմն էլ ցուցաբերում է հակասոցիալական վարքագիծ:
Երրորդ ոճը ավտորիտատիվն է:Նման ծնողները լինում են ջերմ, հանգիստ, չափավոր են հսկողության մեջ, քաջալերում են երեխային, հաճախ զրուցում են նրա հետև կողմնակից են երեխայի անկախությանը: Այս ծնողները հակված են դրական ծնող-երեխա հարաբերություններ ստեղծելուն, նրանց հարաբերություններում իշխում է փոխադարձ հարգանքը:Այսպիսի ընտանիքներում մեծացած երեխաները լինում են ինքնավստահ, ի վիճակի են պատասխանատվություն կրել, անկախ են, անկեղծ:

Սիրելի ծնողներ անկախ այն բանից, թե դուք դաստիարակության որ ոճը կնախընտրեք, աշխատեք, որ երբեք չվնասվի երեխայի շահերը և զգացմունքները:

Հետաքրքիր է

ահագին բան իմացանք;Ապրես Արինա ջան:Գիտես մի հարց եմ ուզում տալ, բայց վատ եմ զգում:

ինձ ասել են ,որ հղության ժամանակ հարաբերություն չի կարելի շատ վատա ազդում երեխայի վրա \կարող է ծնվել <<թերի >>երեխա:Բայց քեզ մոտ ճիշտ հակառակներ գրված:հիմա ուզում եմ իմանալ որնե ճիշտ:

ես գրել եմ միայն բժկական ճշտված տվյալներ
չի կարելի հատուկ դեպքերում, երբ վաղ շրձանում վիժման վտանգ կա, ու էլի մի քանի դեպքերում, դա որոշվում է ինդիվիդուալ,,իսկ նորմայում կարելի է ու եթե ցանկանաս ավելի մանրամասն տեղեկություններ կարող եմ տալ, բայց Ահ

Հիպերակտիվ երեխա, չպատժե'լ Մեզանից գրեթե բոլորը կյանքում գոնե մեկ անգամ հանդիպել են երեխաների, որոնց անվանում են ''հիպերակտիվ''։ Այս կարգի երեխաներն անմիջապես աչքի են ընկնում ամենուր` փողոցում, տրանսպորտում, խանութում և դպրոցում։ Հիպերակտիվ երեխաները համընդհանուր ուշադրության առարկա են դառնում իրենց անտքնաջանության, իմպուլսիվության, որևէ կոնկրետ բանի վրա կենտրոնանալ չկարողանալու պատճառով։ Նրանք ''անհարմար են'', մարդուն գրգռում և հունից հանում են։ Շրջապատողների մեկնաբանությունները նման դեպքերում խիստ ավանդական են. ''Ո՞ւր են նայում ծնողները, այ եթե իմ երեխան լիներ, ես նրան մի լավ դաս կտայի''; ''Ահա և Ձեզ ծնողների անուշադրության արդյունքը'', ''Մայրն ազատություն է տվել'', ''Հայրը ոչ մի անգամ անկյուն չի կանգնեցրել''։ Մինչդեռ միայն ծնողներին է հայտնի, թե որքան դժվար է նման երեխայի հետ, և թե որքան ջանքեր ու մեթոդներ են գործադրել իրենք, որպեսզի երեխան գոնե մի փոքր սովորի ինքն իրեն վերահսկել։

Հիպերակտիվ երեխան հեշտ փորձություն չէ ո'չ ընտանիքի, և ո'չ էլ շրջապատողների համար։ Հենց այսպիսի երեխաներն են ընկնում բարուրասեղանից, ընկնում մեքենաների անիվների տակ, մատները մտցնում վարդակների մեջ, շուռ են տալիս եռացրած ջրով կաթսաները, քաշում թափառական շների պոչից, ընկնում կոյուղու հորերի մեջ... Դպրոցում նման երեխաները բարդացնում են իրենց համադասարացիների և ուսուցիչների կյանքը. չեն կարողանում կենտրոնանալ, ամբողջ ժամանակ պտտվում են, խոսում, չարություն անում, կարող են դասի ժամանակ ծեծկռտուք սարքել կամ պարզապես սկսում են քայլել դասարանում։

Սակայն այն, որ առաջին հայացքից թվում է վատ վարքագիծ, անդաստիարակություն կամ քմահաճույքի արգասիք, հաճախ հանդիսանում է նյարդային համակարգի ֆունկցիաների լուրջ խանգարում։ Գոյություն ունեն մանկական հիպերակտիվության պատճառները մեկնաբանող տարբեր կարծիքներ։ Դա կարող է պայմանավորված լինել ժառանգական առանձնահատկությամբ, գլխուղեղի գործունեության յուրահատկություններով, ծննդաբերական վնասվածքներով, ինֆեկցիոն հիվանդություններով, որոնք երեխան տարել է կյանքի առաջին ամիսների ընթացքում։ Սակայն այս ամենը կարող է ախտորոշել միայն հմուտ նյարդաբանը հատուկ հետազոտություններ անցկացնելուց հետո։ Հիպերակտիվությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի աննշան օրգանական փոփոխությունների արտահայտումն է, որի հիման վրա նկատվում են տարբեր նյարդային հակազդեցություններ, վարքագծի, ինչպես նաև խոսելու խանգարումներ։ Հիպերակտիվությունը կարող է լինել մարմնի մեծ զանգված ունեցող նորածնի մոտ ծննդաբերական վնասվածքի, ինչպես նաև տևական կամ, ընդհակառակը, արագընթաց ծծնդաբերության ժամանակ ստացված վնասվածքի արդյունք։

Վերջին ժամանակներում նյարդաբանները հաճախ ախտորոշում են` ''ուշադրության պակասի ախտանիշ'' հիպերակտիվությամբ (ՈՒՊԱՀ)'', որի հետ են կապում վարքագծի խանգարումները և նախադպրոցական ու դպրոցական տարիքում ուսման մեջ դժվարությունները, շրջապատողների հետ փոխհարաբերությունների խնդիրները։ ՈՒՊԱՀ-ի հիմնական դրսևորումների մեջ են մտնում ուշադրության փոփոխությունները (նրա պակասը), իմպուլսիվության և հիպերակտիվության ախտանիշները։ Եթե հիպերակտիվության ախտանիշները երեխայի մեծանալուն զուգընթաց վերանում են, ապա ցրվածությունն ու իմպուլսիվությունը կարող են ուղեկցել մարդուն երկար տարիներ` հիմք ծառայելով նևրոզի և սոցիալական անհարմարվածության համար։

Սակայն մանկական հիպերակտիվությունը կարող է ունենալ նաև այլ պատճառներ։ Այս պարագայում ծանրակշիռ խոսքը մասնագետինն է։ Ծնողները ոչ միշտ են ընդունակ հավուր պատշաճի գնահատել իրենց երեխային. նրանք կարող են չնկատել լուրջ շեղումները, մյուսները, ընդհակառակը, ''տաքարյուն'' երեխաներին բնորոշ ակտիվությունն ու հետաքրքրասիրությունը գնահատում են որպես նորմայից ''շեղվածություն''։

Անկախ նման երեխաների հիպերակտիվության բնույթից` չի կարելի նրանց ամբողջ ժամանակ նախատել և պատժել, քանի որ դա կարող է է'լ ավելի սաստկացնել նրանց վիճակը։ Սակայն լուրջ դեպքերում մասնագետի անընդհատ օգնությունը ցանկալի է, եթե ոչ պարտադիր։ Ինչպես ցույց է տալիս փորձը, լավագույն արդյունքների կարելի է հասնել միայն ծնողների, ուսուցիչների, հոգեբանի, ինչպես նաև անհրաժեշտ դեղորայքային բուժում նշանակող նյարդաբանի միասնական ջանքերի զուգակցման արդյունքում։ Սակայն ամեն դեպքում հիմնական ծանրաբեռնվածությունը ընկնում է ծնողների վրա, որոնց սպասվում է իրենց երեխայի հետ երկար տարիների համառ և հետևողական աշխատանք, և, որպես կանոն, նրանց ջանքերը արդարացվում են։ Դժվար է, իհարկե, հույսը դնել այն բանի վրա, որ հիպերակտիվ երեխան կարճ ժամանակում կդառնա լսող, քնքուշ և հանգիստ։ Սակայն միանգամայն իրական է սովորել ապրել նման մարդու կողքին, համագործակցել նրա հետ և նրա վարքագիծը շրջապատողների համար ''ընդունելի'' դարձնել։

Այդ պարագայում ցանկանում ենք փոքրիկ չարաճճիների ծնողներին տալ մի շարք խորհուրդներ։
Որոշակի կանոններին հետևելը ծնողներին կարող է զգալի կերպով օգնել հիպերակտիվ երեխաների դաստիարակման գործընթացում։

1. Անպայման աշխատե'ք խորհրդակցել նյարդաբանի հետ։

2. Երեխային որքան հնարավոր է շատ ուշադրություն հատկացրե'ք։

3. Հաշտվե'ք այն մտքի հետ, որ ընտանիքի ապրելակերպը երկար տարիներ պայմանավորված է լինելու երեխայի հետաքրքրություններով։

4. Արե'ք ամենը Ձեր հիպերակտիվ երեխային ''շրջանակի'' մեջ դնելու համար։ Այդ նպատակով փորձե'ք հնարավոր չափով նվազեցնել արգելքների ընդհանուր քանակությունը։ Բայց այն արգելքները, որոնք վերաբերում են երեխայի և շրջապատողների անվտանգությանը, պետք է լինեն անսասան (չի կարելի դուրս վազել փողոցի անցանելի մաս, ձեռք տալ էլեկտրալարերին, չլմփացնելով վազել ջրափոսերի վրայով, երբ շրջապատում կան անցորդներ և այլն)։ Երեխան պետք է իմանա, որ Ձեր ''ՉԻ ԿԱՐԵԼԻ''-ն երկաթյա է, իսկ վերջինիս խախտմանը կհետևի ''ամենասարսափելի'' պատիժը։ Իսկ փոքրիկ ստորությունների հետ, որոնք անխուսափելիորեն կգործի Ձեր ''սիրո փոքրիկ արգասիքը'', Դուք ստիպված կլինեք հաշտվել. ի՞նչ արած, մանրուքներին պետք է դիմանալ։

5. Շատ հստակ սահմանագծե'ք ''տանը'' և ''տանից դուրս'' հասկացությունները։ Խիստ արգելքների քանակը (և համապատասխանաբար պատիժներինը) պետք է հիմնականում վերաբերի շրջապատի հետ շփվելուն վերաբերող ցանկալի վարքագծին։

6. Նախօրոք պայմանավորվե'ք երեխայի հետ վարքագծի այս կամ այն կանոնների մասին, տվե'ք նրան ընտրության հնարավորություն, օգտագործե'ք խրախուսանքների և պատիժների ճկուն համակարգ։

7. Որքան հնարավոր է շատ զբաղեցրե'ք երեխային խաղերով, որոնք նպաստում են ուշադրության ձևավորմանը, կենտրոնանալու ունակության ձեռք բերմանը (դրա համար հարմար են ''գտի'ր տարբերությունը'' շարքից նկարները, ծեփագործությամբ զբաղվելը, խճանկարներ կազմելը, նկարելը և այլն)։ Նման կարգի դաստիարակչական ''վարժանքներն'' ավելի լավ է կատարել առավոտյան և օրվա առաջին կեսին, քան երեկոյան ժամերին։

8. Նախօրոք պատրաստվե'ք դպրոցին։ Տրամադրվե'ք, որ երեխան տառեր է բաց թողնելու, մինչև վերջ չի գրելու բառերն ու նախադասությունները։ Ամենահասարակ օրինակներում սխալներ է թույլ տալու ոչ թե թույլ մտածողության կարողության հետևանքով, այլ այն պատճառով, որ անուշադիր է։ Պետք չէ նրան անընդհատ նախատել, անհրաժեշտ է մեթոդաբար օգնել։

9. Տվե'ք երեխային առաջադրանքները կատարելու համար հստակ հրահանգներ։ Մի' ծանրաբեռնեք նրան` հաշվի առնելով, որ նա ի վիճակի չէ երկար ժամանակ կենտրոնանալու աշխատանքի միևնույն տեսակի վրա։ Պարապմունքները բաժանե'ք կարճ ժամանակահատվածների։ Փոքրիկ հանգստի ժամանակ թո'ւյլ տվեք երեխային խաղալ մի որևէ շարժունակ խաղ կամ պարզապես վազել։ Աստիճանաբար ուսման տևողությունը երկարացրե'ք։

10. Հանգի'ստ մնացեք ցանկացած իրավիճակում, քանի որ առանց Ձեզ զսպելու հաջողությունների հասնելն անհնար է։ Եթե Դուք զգում եք, որ կարող եք բռնկվել, հանգիստ թողեք ինքներդ Ձեզ, դո'ւրս եկեք սենյակից և արե'ք այն, ինչը հաճախ օգնում է վերականգնելու ինքնատիրապետումը և մտքերի սթափ ընթացքը (զանգահարե'ք ընկերուհուն, լաց եղե'ք, թուլանալու համար մի քանի վարժություն կատարե'ք, ցնցուղ ընդունե'ք, թեյ կամ սուրճ ըմպե'ք, կարելի է նաև մի փոքր ուտել)։

11. Երեխայի հետ պարապմունքների ժամանակ ստեղծե'ք լավագույն տրամադրվածությունը. ''Քեզ մոտ ամեն ինչ կստացվի'', ''Փորձի'ր ևս մեկ անգամ'', ''Իսկ եթե մենք այսպե՞ս անենք''։ Փորձե'ք բարյացակամ, բայց խիստ լինել։ Անգամ ամենաչնչին հաջողությունների համար անմիջապես խրախուսե'ք երեխային` չթողնելով ''հետոյին''։

12. Մի' քաշքշեք երեխային, եթե նրա մոտ ինչ-որ բան չի ստացվում։ Կարելի է անգամ հենց առաջին փորձերից նվազեցնել կարգապահության պահանջները` հաջողության զգացողություն ձևավորելու նպատակով։

13. Երեխայի հետ շփման ընթացքում անընդհատ օգտագործե'ք խրախուսական շարժումներ` շոյելով երեխայի գլուխն ու գրկելով նրան։

14. Խոսե'ք մանկապարտեզի դաստիարակի կամ ուսուցչի հետ։ Հանգիստ պատմե'ք երեխայի դաստիարակման Ձեր ''ռազմավարության'', ինչպես նաև հաջողությունների և անհաջողությունների մասին։ Ջանքեր գործադրե'ք, որպեսզի ուսուցիչը հասկանա, որ գործ ունի նյարդային համակարգի որոշակի խնդիրներ ունեցող երեխայի հետ։

15. Աշխատե'ք այնպես անել, որպեսզի երեխան միշտ զգա Ձեր սերն իր հանդեպ։

Որքան հնարավոր է շատ զբաղեցրե'ք երեխային խաղերով, որոնք նպաստում են ուշադրության ձևավորմանը, կենտրոնանալու ունակության ձեռք բերմանը (դրա համար հարմար են ''գտի'ր տարբերությունը '' շարքից նկարները, ծեփագործությամբ զբաղվելը, խճանկարներ կազմելը, նկարելը և այլն)։ նման կարգի դաստիարակչական ''վարժանքներն'' ավելի լավ է կատարել առավոտյան և օրվա առաջին կեսին, քան երեկոյան ժամերին։

Երեխաների հոգեբանական հավասարակշռությունը հիմնականում կախված է ծնողներից: Երեխայի մանկության ընթացքում ամենաուժեղ ազդեցությունը թողնում են ծնողները:
Այդ իսկ պատճառով կարևորվում է ծնողների հոգեկան հավասարակշռությունը: Ամենակարևոր բանը, որ երեխան կարող է ստանալ` դա այն համոզմունքն է, որ ծնողները սիրում են իրեն և պատրաստ են միշտ օգնել:

Սկզբնական շրջանում ծնողները իրենց սերը պետք է ցույց տան համբերատարություն դրսևորելով: Երեխայի կյանքի առաջին երկու տարիներին ավելի ճիշտ կլինի սերն արտահայտել նրա հետ մշտական ֆիզիկական շփման ձևով: Փոքրիկին պետք է գրկել, գուրգուրել, խոսել նրա հետ:
Անհրաժեշտ է զբաղվել փոքրիկի հետ, ժամանակ հատկացնել նրան, քանի որ դա երեխայի համար ավելի օգտակար է, քան ցանկացած խաղալիք, քաղցրավենիք կամ որևէ այլ բան նվիրելը:Երեխան ավելի երջանիկ կլինի տեսնելով ծնողների` միմյանց նկատմամց փոխադարձ սերը, հարգանքը:
Երբ չկա այդ սերը, հարգանը և ընտանիքում մշտապես վեճեր ու կոնֆլիկտներ են ապա երեխայի բարոյահոգեբանական զարգացումը նորմալ չի կայանա և երեխան կարող է մեծանալ որոշակի կոմպլեքսներով:

Ծնողներն ունեն որոշակի պահնջներ երեխայի նկատմամբ, որոնք երեխաները կատարում են ` գիտակցելով պահանջի իմաստը: Այդ պահանջները ներկայացվում են առանց որևէ որոշակի հիմնավորման և երբ երեխային ոչ մի պահանջն չի ներկայացվում, այսինքն երեխան անում է այն ինչ ուզում է այս դեպքում երեխան շփման հմտություններ ձեռք չի բերում և նրա համար սոցիալական միջավայր մտնել դժվար է:

Իմ անձնագիրը:	Անձնագիր � Կառավարում � Փոստ � Հյուրատետր � Ընկերներ � Սև ցուցակ � Գրառման գրքույկ � Հասցեների գրքույկ
Զրույց:	Սկիզբ � Ֆորումներ � Օրագրեր � Ակումբներ � Տեսախցիկ � Լուս. ալբոմներ � Ծանոթություններ � Օգտվող
Ժամանց:	Գեղեցկության մրցույթ
Օգտակար:	Սմայլիկներ � Անձնանշաններ

� 2007-2012 26l.mobi	Abuse
Desktop Version
Հայերեն � Беларуская � Nederlands � English � Français � ქართული � Deutsch � Lietuvių � Русский � Українська �